user icon
user icon

Hoe een machtsstrijd de IndyCar bijna om zeep hielp

  • Gepubliceerd op 20 okt 2020 20:11
  • comments 13
  • Door: Martijn Arnoldus

De IndyCar zit al een lange rijd in rustig vaarwater en heeft de zaakjes goed op orde . Maar dat was in het verleden niet vanzelfsprekend. De meerdere splitsingen en een hevige machtstrijd in de jaren '90 tussen de autobonden, teams en eigenaren waren bijna funest voor de sport. Met de Indy 500 als speelbal in het midden. Hoe heeft het zover kunnen komen?

Om dit verhaal in perspectief te plaatsen, moeten we helemaal terug naar begin twintigste eeuw. In het jaar 1902 werd de American Automobile Association opgericht. Het was de eerste vereniging die in Amerika formuleraces organiseerde, waaronder de Indy 500. Daarnaast had de AAA nog een autopechhulpdienst, verkocht het autoverzekeringen en het was een lobbygroep voor de automobilist. 

Nadat de grootste autosportramp plaatsvond in 1955 in Le Mans, waarbij er 82 mensen omkwamen, stopte de federatie met het organiseren van races en ging ze zich weer bezig houden met hun andere kerntaken. De eigenaar van de Indianapolis Motor Speedway, Tony Hulman, besloot toen een nieuwe autosportorganisatie op te richten, genaamd United Sports Automobile Club. Onder deze naam werden in 1956 weer formuleraces gehouden, waaronder ook de Indy 500. In deze serie waren er in het begin alleen nog ovals. Pas in 1977 was de eerste road course op de kalender toegevoegd. 

In 1978 kwamen de eerste scheurtjes binnen deze autosportbond. Er waren veel teams teleurgesteld over de inkomsten en de hoeveelheid inspraak binnen de organisatie. De ontevreden teams lanceerden in 1979 een eigen serie: Championship Auto Racing Teams, ook bekend als CART. De eerste splitsing was daarmee een feit. De federatie gebruikte sindsdien vaak 'IndyCar' in de naam van hun raceklasse.

In dat jaar organiseerde de USAC nog wel een kampioenschap van zeven races inclusief de Indy 500, maar het einde was in zicht. In 1980 stopte de federatie met hun kampioenschap, maar behield de legendarische race in Indianapolis. De USAC probeerde de CART-teams te weren voor deze race, maar die pogingen mislukte na meerdere rechtzaken. Ook erkende de USAC de wedstrijd niet voor het CART-kampioenschap. 

In 1983 begroeven beide organisaties de strijdbijl. De USAC behield het gezag over de Indy 500, terwijl de Champ Car-serie de wedstrijd in hun kalender mocht opnemen en mee laten tellen voor het kampioenschap. De spanningen waren tussen CART en USAC nog steeds aanwezig, maar voor eventjes leek de storm te gaan liggen.

In 1991 leek het vuurtje weer te worden aangewakkerd. De Indianapolis-eigenaar Tony George probeerde de CART-serie op te kopen, maar dat lukte na meerdere pogingen niet. Een jaar later, in 1992, richtte de International Motor Speedway een handelsmerk op met de naam 'IndyCar'. Deze licentie werd aan CART verleend om te gebruiken, maar de media hielden vast aan Champ Car of CART in hun berichtgeving.

In 1994 barstte de bom bij Tony George. Dit na groeiende onvrede over de manier waarop CART werd gerund. De eigenaar vond dat er vaker op ovals geracet moest worden en dat er meer Amerikanen aan de start moesten verschijnen. Ook speelde, hoe kan het ook anders, geld een belangrijke rol. Er werd geen gehoor gegeven aan zijn visie en de Amerikaan stapte zeer teleurgesteld uit het bestuur van de CART-organisatie. Daarin had de eigenaar geen stemrecht en invloed om veranderingen voor elkaar te krijgen. 

Om zijn eigen visie te kunnen volgen, besloot Tony George later in 1994 de Indy Racing League op te richten. Deze serie startte twee jaar later, in 1996, met hun eerste seizoen.

Opnieuw was er een splitsing van de raceklasse. Met als gevolg dat de Indy 500 niet meer te zien was op de kalender van de CART-series. De meeste rijders en teams moesten ook met lede ogen aanzien dat de grootste autosportrace aan hun neus voorbij ging. Er werd namelijk vanuit de Champ Car een beperkt aantal deelnemers toegelaten.

Tussen CART en IRL werd er in de tussentijd ook veel geprocedeerd over de naam 'IndyCar'. De IRL wilde de naam nu ook als hun visitekaartje. De CART-organisatie zag dit niet zitten. Uiteindelijk werd er na veel getouwtrek afgesproken dat de naam niet meer gebruikt mocht worden vanaf 1997. Deze frictie tussen de tweede organisaties zorgde voor lagere kijkersaantallen en dat de toeschouwers terugliepen.

De CART-organisatie kreeg zelfs steeds meer financiële problemen. In 2002 trok een grote sponsor zich terug uit de Champ Car series en Honda en Toyota stapten over naar de Indy Racing League. Ook steeds meer teams zagen meer toekomst in deze klasse.

In 2003 werd CART failliet verklaard. Drie van de eigenaren maakten een doorstart met een nieuwe naam en klasse: de Champ Car World Series. De IRL zag zijn kans schoon en gebruikte de term 'IndyCar' weer in hun naam. 

Beide organisaties merkten na verloop van tijd dat naast elkaar opereren geen kans op overleven had. De eigenaren gingen met elkaar onderhandelen over de toekomst. Omdat de CCWS al financiële problemen kende, werd de serie eerst failliet verklaard. zodat daarna de Indy Racling League makkelijk de hele inboedel kon overnemen.

In 2008 stapten de meeste CART-teams over naar de Indy Racing League. De naam IRL werd uiteindelijk in 2011 officieel omgedoopt in 'IndyCars', zoals we dat nu kennen. Rust en vrede was eindelijk teruggekeerd en de weg terug naar boven werd ingezet. En met succes.

Toevoegingen:

  • Arie Luyendyk heeft twee keer de Indy 500 gewonnen, in 1990 en 1997. Hij maakte de splitsing van dichtbij mee.
     
  • Robert Doornbos was in 2007 actief in de Champ Car World Series. De Nederlander won meerdere races, deed mee om de titel en eindigde derde in de stand en was Rookie Of The Year.  In 2009 was de Nederlander ook actief in de IndyCar.
     
  • Zoals bekend rijdt Rinus van Kalmthout dit jaar zijn eerste IndyCar-seizoen. Met een pole, een podium en zo goed als zeker rookie-kampioen, is VeeKay een van de sterren van de toekomst. 
     
  • De naam IndyCar was een oorspronkelijke bijnaam voor de raceauto's die gebruikt werden door de USAC. Afgeleid van de 'Indy 500'.

Reacties (13)

Login om te reageren
  • Joeppp

    Posts: 3.442

    Mooi stuk. Het doet mij heel erg denken aan de Michel Vaillant F1 in oproer door de splitsing van de kampioenschappen. Door het gedoe destijds in Amerika volg ik de Indycars nog amper. 1x per jaar de Indy500 vind ik genoeg. De Indy500 blijft iets magisch hebben, mede omdat ik daar geweest ben toen ik 15 was. De impact van zoiets als je jong bent blijft je denk ik altijd bij, net zoals de boeken van Michel Vaillant waar mij liefde voor de F1 mee is begonnen.

    • + 0
    • 20 okt 2020 - 20:53
  • Ik vond de CART serie in de 2e helft van de jaren 90 toch echt een geweldige klasse. Veel goede rijders aan de start, de auto's zagen er heel gaaf uit en veel spannende races. Waren mooie tijden!

    • + 0
    • 21 okt 2020 - 07:45
    • ja, ik volgde de CART Series graag, was een gave klasse, gave wagens, leuke racers, road courses, zag er goed uit dat kampioenschap.
      Na 2000 kwam financieel de klad erin en dat ging je steeds meer zien aan alles. IRL keek ik toen enkel de Indy.
      Hoe dan ook goed dat het weer 1 geheel is onder de naam Indycar, 2 formule klasses naast elkaar werkt niet, zeker in deze onzekere tijden is het al heel wat als 1 klasse kan overleven

      • + 1
      • 21 okt 2020 - 08:48
  • pixel

    Posts: 597

    Wat hier een beetje mist is de 25/8 regel, waarbij de 25 IRL inschrijvingen zich automatisch kwalificeerden voor de Indy 500 en de CART teams moesten vechten voor de resterende acht plekjes. Alhoewel CART veruit de beste teams en coureurs had, waren het de sponsoren die deelname aan de lucratieve Indy 500 eisten en daardoor de teams dwongen om over te stappen naar de IRL.

    Dat is altijd het korte en makkelijke verhaal geweest (maar daarom niet minder waar), dit artikel laat wel zien dat de problematiek een stuk complexer was.

    • + 1
    • 21 okt 2020 - 09:53
    • Bedankt voor de toevoeging. In de vele bronnen die ik heb geraadpleegd werd dit niet eens benoemd. De materie was inderdaad erg complex.

      • + 0
      • 21 okt 2020 - 10:34
    • De 25/8 regel heeft er uiteindelijk voor gezorgd dat alle grote teams de Indy 500 in 1996 niet reden.

      In de documentaire 500 miles apart is te zien wat er daadwerkelijk gebeurde in 1996.

      Vanaf 1997 besloot George om de auto's drastisch te veranderen. De Reynards en Lola's werden ingeruild voor G Force en Dallara chassis. De 25/8 regel verviel en op Indianapolis startte uiteindelijk 35 coureurs in 1997. Deze race begon op zondag en eindigde op dinsdag. Men sprak in Indianapolis over "de langste race ooit"...

      • + 0
      • 21 okt 2020 - 10:59
  • Ik vond het zo vreselijk jammer dat Champcar ophield met bestaan. Toen waren inderdaad de conflicten goed zichtbaar en helaas was de samenvoeging inderdaad nodig. Maar de wagens waren ook nog erg mooi, naar mijn mening.

    Robert heeft ook meegedaan aan INDYCAR (ja, met hoofdletters) en dat mis ik nog in het stukje.
    Ik weet nog goed dat Robert goed meedeed en ramde op de tafel toen hij de muur inging bij de INDY 500. Tja, wat goed maakte was dat men mij Live antwoord gaf op mijn vraag via Twitter, lol. Wat vervolgens qua antwoord, niet juist was. Robert reed namelijk met een jaar oude chassis en ik vroeg of dat minder was qua snelheid. Commentator zei "No, no differences", maar de toen kenners zeiden "Wel degelijk!", want een oude auto had (meer) haarscheuren en noem maar op.

    Le Mans 1955 filmpje hier: youtu.be/RMoh5hZAaZk

    • + 0
    • 21 okt 2020 - 11:34
    • Ari Luyendyk jr heeft nog meegedaan aan The Bachelor. Ook een belangrijke voetnoot in de Nederlandse autosporthistorie!

      • + 0
      • 21 okt 2020 - 13:51
  • Goede samenvatting van de gebeurtenissen rond Indycar/IRL/CART.

    De 'C' in CART staat overigens voor 'Championship'.

    • + 0
    • 21 okt 2020 - 13:28
  • Bij CART moet ik altijd denken aan 'Driven', die waardeloze pulpfilm met Silverster Stallone die zo slecht is dat het geniaal wordt.

    De snode Europese kampioen Beau Brandenburg vs All American rookie Jimmy Bly die geholpen wordt door de anti-held de 'Hummer', die over een muntje heen kan rijden met zijn achterwiel. En natuurlijk zonder helm met formule-auto's de openbare weg op. Heerlijk!

    • + 0
    • 21 okt 2020 - 13:47
    • Dir film had een F1 film moeten worden geloof ik, Stallone was ook een paar keer prominent op de grid aanwezig als gast van Bernie. Waar het mis ging weet ik even niet maar het verklaart waarom Till Schweiger als Brandenburg me aan Schumacher deed denken

      • + 0
      • 21 okt 2020 - 14:58

Grand Prix van Turkije

Lokale tijd 

Bekijk meer foto's

Grand Prix van Turkije

Lokale tijd 

Bekijk meer foto's

Gerelateerd nieuws

Test kalender

Circuit de Catalunya - Wintertest

Circuit de Catalunya - Wintertest

Bekijk het volledige testschema

Geef je mening

Wie komt er naast Verstappen te zitten in 2021?

WK standen 2020

Bekijk volledige WK-stand

Formule 1 kalender - 2020

Datum
Grand Prix
Circuit
-
Spanje
-
Spanje
3 - 5 jul
Oostenrijk
10 - 12 jul
Oostenrijk
17 - 19 jul
Hongarije
31 - 2 aug
Groot Brittannië
7 - 9 aug
Groot Brittannië
14 - 16 aug
Spanje
28 - 30 aug
België
4 - 6 sep
Italië
11 - 13 sep
Italië
25 - 27 sep
Rusland
9 - 11 okt
Duitsland
31 - 1 nov
Italië
13 - 15 nov
Turkije
26 - 29 nov
Bahrein
10 - 13 dec
Verenigde Arabische Emiraten
Bekijk volledige kalender

Formule 1 kalender - 2020

Datum
Grand Prix & Circuit
3 - 5 jul
Oostenrijk Red Bull Ring
10 - 12 jul
Oostenrijk Red Bull Ring
17 - 19 jul
Hongarije Hungaroring
31 - 2 aug
Groot Brittannië Silverstone
7 - 9 aug
Groot Brittannië Silverstone
14 - 16 aug
28 - 30 aug
4 - 6 sep
Italië Monza
11 - 13 sep
Italië Mugello
25 - 27 sep
Rusland Sochi Autodrom
9 - 11 okt
Duitsland Nurburgring
31 - 1 nov
13 - 15 nov
Turkije Istanbul Park
26 - 29 nov
10 - 13 dec
Verenigde Arabische Emiraten Yas Marina Circuit
Bekijk volledige kalender
show sidebar